ترمز سالم تقریباً بی‌صداست. صدایی که تازه پیدا شده، پیامی از لنت، دیسک یا کالیپر است. برای پیدا کردن علت، به سه چیز دقت کنید: صدا دقیقاً چه شکلی است، کِی شنیده می‌شود (فقط هنگام ترمز، همیشه، فقط صبح‌ها) و از کدام چرخ می‌آید.
جدول سریع: صدا، علت محتمل، فوریت
| صدا | علت محتمل | فوریت |
|---|---|---|
| جیرجیر زیر و ممتد هنگام ترمز | نشانگر سایش لنت، یا لرزش لنت روی دیسک | به‌زودی |
| سوت هنگام حرکت که با ترمز قطع می‌شود | زبانه‌ی فلزی نشانگر سایش لنت | همین هفته |
| صدای سایش فلز (قرچ‌قرچ) | لنت تا صفحه‌ی فلزی ساییده شده | فوری |
| تق‌تق هنگام شروع ترمز یا دنده‌عقب | لنت لق در جای خود، پیچ یا گایدپین کالیپر | به‌زودی |
| خش‌خش صبح‌ها بعد از باران یا شست‌وشو | لایه‌ی نازک زنگ روی دیسک | طبیعی |
| صدای ساییدن ممتد حتی بدون ترمز | سنگ‌ریزه بین دیسک و سپر، یا کالیپر گیرکرده | به‌زودی |
جیرجیر و سوت
نشانگر سایش لنت
بسیاری از لنت‌ها یک زبانه‌ی فلزی کوچک دارند که وقتی مواد اصطکاکی به حد تعویض نزدیک می‌شود، به دیسک می‌رسد و صدای سوت یا جیرجیر تیزی می‌دهد. این صدا عمداً آزاردهنده است تا راننده را به تعمیرگاه بفرستد. اگر صدا هنگام حرکت شنیده می‌شود و با فشار دادن ترمز تغییر می‌کند یا قطع می‌شود، به احتمال زیاد همین است. نشانه‌های دیگر را در علائم تمام شدن لنت ترمز ببینید.
لرزش لنت
جیرجیر تیز در ترمزهای آرام و کم‌سرعت، وقتی لنت هنوز ضخامت دارد، اغلب از لرزش بسیار سریع لنت روی دیسک است. نبودن شیم (ورق نازک پشت لنت)، خمیر ضدصدا یا گیره‌های نگه‌دارنده، و پخ نداشتن لبه‌ی لنت این صدا را بیشتر می‌کند. لنت‌های نیمه‌فلزی هم ذاتاً از لنت‌های سرامیکی پرصداترند؛ فرقشان را در لنت سرامیکی یا معمولی نوشته‌ایم.
لنت براق‌شده
اگر لنت در ترمزهای پی‌درپی بیش از حد داغ شود، سطحش سخت و براق می‌شود، هم صدا می‌دهد و هم کمتر می‌گیرد. معمولاً همراه آن، روی دیسک لکه‌های تیره دیده می‌شود.
لنت نو
لنت نو ممکن است در چند صد کیلومتر اول کمی صدا بدهد تا با دیسک جا بیفتد. اگر صدا بعد از آن ماند، نصب (شیم، خمیر، گیره) را دوباره بررسی کنید.
صدای سایش فلز: فوری
صدای خشن و قرچ‌قرچ هنگام ترمز، معمولاً یعنی مواد اصطکاکی لنت تمام شده و صفحه‌ی فلزی پشت لنت مستقیم روی دیسک کشیده می‌شود. در این حالت هم فاصله‌ی توقف بیشتر می‌شود و هم دیسک در هر ترمز خراب‌تر؛ تا تعویض لنت با خودرو رانندگی نکنید. هرچه زودتر رسیدگی شود، احتمال اینکه دیسک با تراش نجات پیدا کند بیشتر است؛ اگر شیارهای عمیق افتاده باشد، دیسک باید عوض شود. راهنمای این تصمیم در مقاله‌ی تراش دیسک یا تعویض آمده است.
گاهی صدای ساییدن از سنگ‌ریزه‌ای است که بین دیسک و سپر فلزی پشت آن گیر کرده؛ این صدا بدون ترمز هم شنیده می‌شود و با بیرون آوردن سنگ‌ریزه از بین می‌رود.
تق‌تق و تلق‌تلق
- لنت لق در براکت کالیپر: اگر گیره‌ها نصب نشده یا ساییده باشند، لنت هنگام شروع ترمز یا تغییر جهت (جلو و دنده‌عقب) جابه‌جا می‌شود و تق می‌زند.
- گایدپین‌ها یا بوش‌های کالیپر: ساییده یا بی‌گریس باشند، کالیپر لق می‌زند یا گیر می‌کند.
- پیچ‌های کالیپر یا براکت شل: خطرناک است و باید فوراً بررسی شود.
- اگر تق‌تق روی دست‌انداز هم هست و فقط هنگام ترمز نیست، علت احتمالاً در جلوبندی است، نه در ترمز.
صدای خش‌خش صبحگاهی
بعد از باران، شست‌وشو یا یک شب در هوای مرطوب، لایه‌ی نازکی زنگ روی دیسک می‌نشیند و چند ترمز اول با صدای خش‌خش آن را پاک می‌کنند. اگر صدا بعد از چند ترمز از بین می‌رود، طبیعی است. اگر خودرو مدت طولانی پارک بوده و زنگ ضخیم شده، ممکن است لرزش هم بدهد.
ترمزهای کاسه‌ای عقب
در خودروهایی که عقب کاسه‌ای دارند، جمع شدن گرد لنت داخل کاسه، کفشک ساییده یا تنظیم‌کننده‌ای که کار نمی‌کند می‌تواند صدای ساییدن یا خش‌خش بدهد. باز کردن کاسه و تمیز کردن و بررسی کفشک‌ها معمولاً علت را معلوم می‌کند.
صدا همراه با این نشانه‌ها یعنی فوراً بایستید
- پدال ترمز نرم شده یا تا ته می‌رود
- خودرو هنگام ترمز به یک طرف کشیده می‌شود
- بوی سوختگی از یک چرخ، یا یک رینگ خیلی داغ‌تر از بقیه
- چراغ هشدار ترمز روی صفحه‌ی آمپر روشن شده
پرسش‌های پرتکرار
اسپری کردن روی لنت صدا را درست می‌کند؟
نه. هر چیز روغنی روی لنت یا دیسک، گیرایی ترمز را کم می‌کند. خمیر ضدصدا فقط پشت لنت و روی محل تماس فلزها زده می‌شود، هرگز روی سطح اصطکاکی.
چرا لنت نو صدا می‌دهد؟
یا هنوز جا نیفتاده، یا شیم و گیره‌ها درست نصب نشده‌اند، یا روی دیسک ناهموار قدیمی گذاشته شده است. اگر بعد از چند صد کیلومتر ماند، نصب را بررسی کنید.
صدای ترمز همیشه یعنی لنت تمام شده؟
نه. جدول بالا چند علت دیگر را نشان می‌دهد. ولی چون لنت رو به اتمام شایع‌ترین علت است، اول ضخامت لنت را بررسی کنید.
لنت و دیسک خودروهای چینی در عمو چینی
- ام‌وی‌ام: لنت X33 جلو، لنت X22 جلو، لنت ۳۱۵ جلو
- جک: لنت S5 جلو، لنت J5 جلو
- چری: لنت تی ۵ جلو، لنت آریزو 300Z جلو
- هایما و چانگان: لنت هایما S7 جلو، لنت چانگان CS35 جلو
همه‌ی لنت‌ها در صفحه‌ی لنت ترمز و دیسک‌ها در صفحه‌ی دیسک چرخ هستند. اگر صدای ترمز خودروتان را تشخیص نمی‌دهید، مدل خودرو و نوع صدا را بگویید؛ با ما تماس بگیرید.